ميرزا على خان نائينى ( صفاء السلطنة )
45
گزارش كوير ( سفرنامه صفاء السلطنه نايينى " تحفة الفقراء " ) ( فارسى )
[ اول خاك يزد ] روز شنبه دوم : دو ساعت از روز گذشته به شور آب كه مزرعه قليل الميعه است و اول خاك يزد است ، رسيده از آنجا به فاصلهء دو ساعت به رباط پشت بادام منزل شد . تعريفى از آبادى اين منزل شنيده بودم . امّا از قبيل و تسمع بالمعيدى خير من ان تراه ، بود . اينجا به جز نان و ماست هيچ يافت نمىشود . پنجاه شصت خانوار مردم پريشان دارد . شكايت زياد از سلوك ضابط رباطات دارند . سه بقعه در اينجا هست . يكى به اسم ابراهيم بن موسى بن جعفر عليهم السلام ، و ديگرى زيد بن موسى عليه السلام . و ديگرى هادى ابن موسى عليه السلام . از جلالت قدر اين امامزادهها خيلى تعريف مىكنند . حلف « 33 » يمين در اين سرزمين در برابر اين مرقدها مىشود . از قرارى كه مىگويند : اين امامزادهها در ايام توقف حضرت اقدس امام رضا صلوات اللّه عليه در خراسان به عزم شرفيابى حضور مبارك شدّ رحال نموده ، بودند . در اين محل اتباع سرخاب گبر كه در اين حوالى توطن و تمكن داشتند عنادا اللاسلام آنها را مسموم و مقتول ساختند . بعد به دلالت بعضى از اهل اللّه قبور آنها معلوم و معمور شده است . امّا حالا از حليهء عمارت افتاده ، مخروبه و قليل البضاعه مانده است . به قدر پول روغن چراغى موقوفه دارند و چون بعضى از جبال حوالى بادام كوهى داشته ، اين رباط به پشت بادام معروف و موسوم شده . [ رباط خلف بادام ] يكشنبه سوم شهر رجب : از رباط خلف بادام [ يا پشت بادام ] شبگير نموده ، در سه فرسخى چشمهء آبى ديده شد . كه آب گوارايى داشت و هفت فرسخ از آن آب گذشته و در رباط اللّه آباد خرابه منزل شد . رباطى در كمال فضا و استحكام بنا بوده ، بيوت خاويه و عروش معطلهء مزرعهء اللّه آباد نيز هنوز برپا است . و از تطاول بلوچ از حليهء آبادى افتاده است . و به جز انبار آبى كه در يك ميدان فاصلهء رباط واقع است ، آبادى ندارد . اين رباط را بعضى از طايفهء كراقلى « 34 » ساكن يزد سى چهل سال قبل ساختهاند . امّا
--> ( 33 ) - حلف : سوگند . ( 34 ) - ظاهرا كوراوغلى است .